Trần Lê Nhãn

Chuyên môn

Soạn và thẩm định văn bản Đảng, văn bản hành chính ở cấp xã

Mỗi tháng tôi qua tay khoảng 15 văn bản: tự soạn, hoặc đọc dự thảo các ngành gửi lên trước khi trình Ban Thường vụ, Đảng ủy xã ký. Làm riết rồi tôi gom lại thành một bộ kiểm tra cho riêng mình. Văn bản nào cũng phải qua đủ.

Sáu điểm cốt lõi khi soạn văn bản

Đây cũng là bài học tôi muốn để lại cho người đi sau.

  1. Thể thức

    Đúng mẫu, đúng chỗ, đúng cỡ chữ. Văn bản Đảng thì theo Hướng dẫn 05-HD/VPTW của Văn phòng Trung ương Đảng. Sai thể thức là cái lỗi người ký nhìn thấy đầu tiên.

  2. Văn phong

    Viết đúng giọng văn bản Đảng, câu rõ, chặt, đúng chính tả, đúng ngữ pháp. Văn bản cấp trên là để mình cụ thể hóa cho xã, không phải để chép lại nguyên si.

  3. Bố cục

    Đọc mấy đề mục lớn là biết văn bản nói gì. Phần nào việc nấy, ý sau không giẫm lên ý trước.

  4. Căn cứ pháp lý

    Căn cứ phải đúng, đủ, còn hiệu lực. Và phải đúng thẩm quyền: văn bản này cơ quan nào được ban hành, ai ký. Đây là chỗ tôi vướng nhiều nhất hồi mới qua khối Đảng.

  5. Quan điểm chỉ đạo

    Bám đúng chủ trương của cấp trên và quan điểm chỉ đạo của cấp ủy. Viết hay mà lệch quan điểm thì vẫn phải sửa.

  6. Bảo đảm logic

    Trước sau phải khớp nhau: mục tiêu khớp nhiệm vụ, nhiệm vụ khớp phân công, số liệu chỗ này khớp chỗ kia.

Kèm theo ba yêu cầu chung

Phù hợp thực tế của xã

Văn bản của xã phải nói chuyện của xã, không nói chung chung.

Dễ hiểu, dễ thực hiện

Người nhận đọc một lần là biết mình phải làm gì.

Bảo đảm 6 rõ

  • Rõ việc
  • Rõ chủ trì
  • Rõ phối hợp
  • Rõ thời gian
  • Rõ trách nhiệm
  • Rõ sản phẩm

Văn bản dài chưa chắc đã kỹ

Nhiều người nghĩ văn bản dài mới là văn bản kỹ. Tôi nghĩ ngược lại. Dài nhiều khi chỉ là... dài.

Theo tôi, một văn bản, nhất là báo cáo, nên đi đúng bốn ý:

Ngắn gọn

Nói thẳng vào việc, bỏ phần rào đón.

Việc đã làm

Nêu cụ thể, làm được gì, tới đâu.

Việc chưa làm, và lý do

Nói thật việc nào chưa xong, vì sao chưa xong.

Giải pháp cho việc chưa làm

Tính sao tiếp, ai làm, khi nào xong.

Nói thiệt, quan điểm này hiện chưa được nhiều người chấp nhận. Nhưng tôi vẫn giữ.